ana sayfa english
 
AC/DC  iorange2arrow Kesintisiz G Kayna   iorange2arrow Teknik Servis   iorange2arrow Bilgi Merkezi
spc

KGK VE JENERATR ORTAK ALIMASI

Uzun sreli elektrik kesintilerinde elektrik enerjisi ihtiyacn karlamak iin jeneratrler kullanlmaktadr. Ancak jeneratrler yk zerine kesintisiz alamamas, baz kritik ykleri besleyecek yeterli kalitede k dalga ekli oluturamamas ve frekans kararll bakmndan eksik olmas gibi eksiklikleri vardr.

KGK ise jeneratrn aksine ykleri kesintisiz olarak zerine alabilmekte ve kritik ykleri ebekede meydana gelecek her trl bozulmalara kar besleyebilecek kalitede ve kararl frekansnda k gerilimi ve retebilmektedir. Ancak KGKlar tm bu stnlklerine ramen uzun sreli (30 dakikadan fazla) uygulamalar iin yetersiz kalmaktadrlar. Bu nedenle uzun sreli elektrik kesintisi meydana gelen yerlerde kalc zm iin KGK ve jeneratr birlikte kullanlmaldr. Bu ortak alma srasnda meydana gelebilecek sorunlarn engellemek iin kullanlacak KGK ve jeneratr seimine dikkat edilmelidir.

KGK ve jeneratr birlikte alrken dikkat edilmesi gereken ana balklar unlardr:

Adm Yk: Jeneratr yk zerine aamal olarak aldnda tam kapasitede alabilen, ancak yk anlk olarak zerine bindirildiinde dk performans gsteren elektromekanik bir sistemdir. Jeneratr alrken yk zerine ani olarak aldnda KGKdaki toplam yk kaldramadndan jeneratr geriliminde ve frekansnda salnmlar meydana gelebilir. Bu salnmlar KGK tarafndan kabul edilemez kaynak olarak alglanabilir ve KGK akden almaya zorlanabilir. Yk akye aktarlnca, jeneratr distorsiyonu, UPSi hattan almaya zorlayacak biimde azalacak veya kaybolacaktr. Yk jeneratre tekrar uygulandnda voltaj distorsiyonu, UPSin bir kez daha akye aktarlmasna yol aacak biimde geri dnecektir. Bu evrim yaklak 4 saniyede bir tekrarlanabilir. Bu nedenle jeneratr KGK ile ortak altrlrken anma deerinin ancak %35-%50 deerindeki g deeri ekildiinde sorunsuz alabilmektedir.

Ayrca KGK'da dorultucuda soft-start (yumuak kalk) zellii olsa bile KGKnn demeraj akm ekmesini nlemek iin dorultucunda ayrca akm snrlama zellii olmaldr.

Gerilim Ykselmesi: Bu bir uygulama hatas olup genellikle KGK gc ile jeneratr gcnn birbirine yakn seilmesi ve KGK dnda byk yk olmamas halinde ortaya kar. KGK jeneratre ilk getii anda dorultucu kapaldr ve soft-start (yumuak kalk) ile almaya balar. Eer bu durumda jeneratr zerindeki tek yk harmonikleri bastrmak iin kullanlan giri filtresi ise bu jeneratr iin ar uyarma enerjisi yaratr. Pek ok jeneratr kontrol sistemi bu ar uyarlmaya yeterince cevap veremez ve gerilimde %120'lere varan kontrolsz gerilim retmesi (genellikle jeneratr demirinin manyetik doyuma gitmesi sebebiyle) gibi problemlere yol aar. Bu yzden jeneratrlere filtre ile alma durumlarnda n yk ile start verilerek bu problemin stesinden gelinmeli yada KGK reticisinin filtre sistemini geici olarak kapatan bir mekanizma sunmas gerekmektedir ki bu durumda da harmonik problemi ortaya kabilecektir.

Sins Dalga eklinde Bozulmalar ve Harmonik Akmlar: Pek ok KGK sisteminin dorultucular enerji kaynanda (jeneratr) bozulmalara neden olabilr. Bu bozulmalar jeneratrlerin kontrol nitelerinin zarar grmesine yol aabilir. Ayrca dorultucular harmonik akmlar nedeni ile sins akm ekmeyebilir. Akmn sins dalga eklinden uzaklamasna yol aan etki Toplam Harmonik Distorsiyon (THD) olarak adlandrlabilir. Bu harmonik akmlar jeneratrlerin ar snmalarna, reglasyonlarnn bozulmalarna yol aabilir.

 

webjen

6 darbeli dorultucunun giri gerilim ve akm dalga ekilleri

Balca dorultucu tipi olarak pek ok retici 6 darbeli dorultucuyu tercih etmektedir ki bu yaplarn ebekeden ektikleri akm ekli yukardaki gibidir ve akm harmonik oran %33'ler civarndadr. 6 darbeli olmalar nedeni ile burada etkin olan harmonik bileen n-1=6-1=5. ve buna ek olarak 7. harmoniktir. Oysa 12 darbeli bir sistemde etkin olan harmonik bileen 11. ve ek olarak 13. harmoniktir. Buradaki THD ise opsiyon olarak retilen 12 darbeli sistemlerde %10 civarndadr.
Bu deer KGK ile jeneratrn problemsiz almas iin yeterlidir. Kimi reticiler ucuz bir zm olmas iin filtre kullanmay tercih ederler ancak filtre zm beraberinde baka problemleri de getirir. Balca problem, filtrelerin belirli bir akm ve empedans deeri gz nne alnarak dizayn edilmi olmalar ve pasif olarak grev almalarndan dolay yk deiimlerine cevap verememeleridir(ekil 1). Bunun en basit alm dk yklerde filtre giri akm harmoniklerini bastrmak bir yana problemin ana kayna olarak ba rol oynayacaktr. Yandaki ekilde bir endstri tesisinde yaplm harmonik lm sonular gzkmektedir. Dikkat edilmesi gereken konu 6 darbeli bir dorultucuda dahi %33 olan akm harmonii yanl yk ve harmonik filtre seimi nedeniyle burada %49.5e kadar kmaktadr. Bu nedenle 80 kVA ve zeri glerde yk deiimi byk farkllklar gsterebileceinden KGK sisteminin 12 darbeli dorultucu olanlar tercih edilmesidir.


Frekans Dalgalanmalar: Jeneratrler yk deiimlerine cevap verebilmek ve frekans kontrol edebilmek iin doal limitlere sahiptir. Fonksiyon karmaktr ve sadece jeneratrn zelliklerine bal olmayp, governr (jeneratrn rettii k gerilimin frekansnn kararl olmasn salayan hz kontrol nitesi) cevap hznn dnme ataletine ve ykn frekans deiimlerine reaksiyonuna da baldr. Jeneratrdeki frekans dalgalanmasnn en belirgin sonucu olarak kronik bir ekilde ortaya kan KGK-By-Pass senkronizasyon olamama durumudur.

yi bir kontrol yaps ile hem motor-jeneratr, hem de KGK reticisi frekans dalgalanma problemlerini ya ortadan kaldrmal ya da minimize etmelidir.

Motor, hzl yant veren bir governre sahip olmann yan sra yke gre ayarlanm ve doru boyutlandrlm olmaldr. Benzer ekilde de KGK geni bir frekans kabul aralna sahip olacak ekilde tasarlanm olmaldr. Tabi ki bu arada jeneratrn voltaj reglatr governerden daha hzl reaksiyon gstermemelidir. Aksi taktirde KGKnn dorultucu ksm ile kararl olmayan bir durum ortaya kar. KGK reticisi hzl frekans deiimlerine cevap verebilen bir sistem gelitirmek durumundadr. KGKnn dorultucusu saniyede en az 3Hzlik deiimlere cevap verebilecek kabiliyete sahip olmaldr.

By-Passa Senkron Olmak: KGK knn kesintisiz olmas ve evirici-By Pass hatlar aras geilerde akma olmamas iin KGK evirici knn By-Pass hattna senkron olmas gerekmektedir. Bunun salanabilmesi iin kararl frekansta alan jeneratr ve frekans cevap aral geniletilmii KGK kullanlmaldr. Aksi taktirde jeneratrden alma esnasnda KGK By-Pass hattna bal olan jeneratre senkron olamayacak ve By-Pass transfer ilemini gerekmesi durumunda KGK ve jeneratr durumlar uygun olamayacaktr.

Otomatik Transfer Anahtar: Pek ok KGK-Jeneratr balants otomatik transfer anahtar ile alr ve ebekenin geri gelmesi durumunda KGK ebekeden beslenecek ekilde aktarma ilemi yaplr. Bu ekilde yaplan hzl bir transfer ilemi bir problemin kayna olabilir. Eer KGK giriinde 12 darbeli dorultucu yerine pasif filtre kullanlmsa ve transfer anahtar motor ykleri de ieriyorsa filtre transfer esnasnda bir uyarma enerjisi yaratr. Bu uyarma kayna bu motorlar, onlarn ataletlerini bir enerji kayna gibi kullanarak onlar jeneratr gibi davranmaya iter. Eer bu transfer ok hzl olursa ortaya kan alternatif enerji kaynaklar gerilimde beklenmedik faz akmalarna ve sonucunda da hem bu motor yklerinin hem de KGKnn zarar grmesine yol aar. Bu amala zellikle 100kVA zerindeki byk sistemlerde kullanlan filtre yaplarnn jeneratrden ebekeye geii esnasnda KGK tarafndan otomatik olarak devreden kartlan yaplar ile birlikte sunulmas gereklidir.

spc

Ana Sayfa   |   UPS   |   Kuru Ak   |   Reglatr   |   Site Haritas   |   letiim

spc

AC/DC Elektronik Sist. San. ve Tic. Ltd. Sti.

Tel : 0212 320 20 07   -   info@acdc.com.tr

spc18 yl tecrbe

facebook      twitter      google plus      facebookta paylas

enaltlogolar